01.03.2017 
Arpeggiator

W ramach aktualizacji oprogramowania Maschine do wersji 2.2 (najnowsza wersja to 2.5.6) wprowadzono narzędzia pozwalające na wyzwalanie za pomocą padów dźwięków określonej skali, wielodźwięków różnego rodzaju oraz zestawów akordów, pojawił się także bardzo funkcjonalny arpeggiator. Ten ostatni jest sprzężony z wyżej wymienionymi trybami wykorzystania klawiatury padowej i może stanowić bardzo cenny dodatek w grze na żywo.

Termin arpeggio określa sposób grania wielodźwięków, w którym poszczególne dźwięki dzielą krótkie i trudne do zdefiniowania odstępy czasu. Zwykle dźwięki są odtwarzane od najniższego do najwyższego lub odwrotnie, np. C, E, G lub G, E, C dla akordu C-dur. W muzyce elektronicznej zwykle chodzi o zapętlenie takiego sposobu „przetwarzania” nut i przyporządkowanie im określonych jednostek czasu, np. ósemek czy szesnastek.

Rozbudowane narzędzie tego typu znajdziemy w Maschine pod przyciskiem funkcji Note Repeat. Wybrane za pomocą padów dźwięki mogą być powtarzane do 128 razy w jednym takcie (Rate) w kierunku określonym przez parametr Type. Dostępne wartości nutowe możemy zmienić na triole (trzy nuty w miejsce dwóch) oraz na nuty z kropką, czyli wydłużone o połowę.

Oprogramowanie oferuje nie tylko możliwość odtwarzania dźwięków w sekwencji w górę, w dół, w górę i w dół, ale także według kolejności uderzenia, a nawet opcję jednoczesnego rytmicznego powtarzania wszystkich dźwięków naraz. Oczywiście akordów nie usłyszymy wybierając instrument jednogłosowy, np. syntezator Monark. Z punktu widzenia gry na żywo bardzo przydaje się możliwość przyporządkowania różnych wartości rytmicznych przyciskom umieszczonym nad wyświetlaczem. Dzięki temu możemy w sposób pewny i szybki zmienić, np. ósemki na triole ósemkowe w trakcie improwizacji.

Złożone sekwencje

Jeżeli proste przebiegi przestaną nas zadowalać, możemy je urozmaicić poprzez wybór jednej z ośmiu fabrycznych sekwencji. Sekwencer nadal będzie odtwarzał wybrane przez nas dźwięki w zadanej kolejności, jednak wprowadzi pauzy w istotnym stopniu zmieniające rytmikę i charakter przebiegów. W przypadku linii basowych zwykle zaleca się ograniczenie zakresu działania arpeggiatora do 1 czy 2 oktaw, ale linie melodyczne mogą niekiedy bardzo zyskać na rozszerzeniu do 4 czy nawet 5 oktaw; wystarczy jeden ruch potencjometrem Octaves.

Dynamika i długość nut

Dwa ostatnie parametry odnoszą się do głośności (Dynamic) oraz długości nutek (Gate). Domyślnie poszczególne dźwięki odtwarzane są z taką głośnością, z jaką uderzymy w odpowiadające im pady. Możemy to zmienić poprzez zmniejszenie wartości parametru Dynamic lub blokadę parametru głośności – w tym celu z menu Pad Mode wybieramy funkcję Fixed Velocity. Co ciekawe, możemy także skalować głośność poszczególnych nut „w drugą stronę”, tj. zwiększyć różnicę pomiędzy poszczególnymi uderzeniami. W takim przypadku należy wybrać wartość parametru Dynamic z przedziału od 101 do 200%. Wiele zależy jednak od ustawień samego instrumentu. Jeśli wybrany przez nas syntezator nie reaguje na siłę uderzenia w klawiaturę, np. Monark, nie usłyszymy żadnej różnicy.

W grze na żywo bardzo przydaje się możliwość skrócenia bądź wydłużenia nut tworzących sekwencje. Krótkie czasy bramki (Gate) pozwalają uzyskać efekt gry staccato. Programiści zadbali także o możliwość natychmiastowego powrotu do domyślnej wartości 100%. Służy do tego umieszczony nad wyświetlaczem przycisk Gate Reset. W tym wypadku ustawienia dla źródła dźwięku (samplera lub syntezatora) również mają znaczenie. Bardzo długi czas wybrzmiewania, tj. duża wartość parametru Release, spowoduje odtwarzanie sekwencji w trybie legato, czyli bez przerw – nawet dla wartości 1% parametru Gate.

Niezbędna blokada

W wielu wypadkach będziemy chcieli, aby raz wybrane dźwięki były odtwarzane w sposób ciągły, czyli do odwołania. W tym celu należy wcisnąć przycisk Hold. Arpeggiator będzie grał do chwili ponownego wciśnięcia tego przycisku lub opuszczenia trybu Note Repeat/Arp. Najwięcej zabawy jest oczywiście przy modulacji parametrów źródła dźwięku, a to wymaga przejścia do jego ustawień. Dlatego przed opuszczeniem menu Note Repeat/Arp należy dodatkowo wcisnąć przycisk Lock. Zablokowany w ten sposób arpeggiator będzie od tej chwili działał w tle, aż do wyłączenia go poprzez ponowne wciśnięcie przycisku Hold.

Arpeggiowane akordy

Pełne wykorzystanie możliwości arpeggiatora wymaga dobrego rozpoznania trybów działania samej klawiatury padowej – wszak arpeggiator odtwarza jedynie dźwięki wskazane za pomocą padów. Wybierając zatem określoną skalę (np. pentatoniczną) możemy budować arpeggio wyłącznie w oparciu o dźwięki tejże skali. Alternatywnie, z menu Chord możemy wybrać wielodźwięk określonego rodzaju. W takim wypadku przebiegi będą budowane w oparciu o dźwięki wybranego akordu, poczynając od dźwięku przypisanego do danego padu. Tryby Scale i Chord są zatem jak efekty MIDI, które zmieniają przyporządkowane padom dźwięki skali chromatycznej na dźwięki określonej skali lub konkretne akordy. Ich kombinacje mają bezpośrednie przełożenie na paletę nut, z których budowane są sekwencje w trybie ARP.

Zobacz także test wideo:
The One Smart Piano Keyboard Pro - cyfrowe pianino
The One Smart Piano Keyboard Pro - cyfrowe pianino
Czy faktycznie Smart Piano The One Keyboard Pro to pianino, które nauczy Cię grać? Na to pytanie odpowie Tomasz Wróblewski, Redaktor Naczelny EiS.
Artykuł pochodzi z numeru:
Nowe wydanie Estrada i Studio
Estrada
i Studio
marzec 2017
Kup teraz