Więcej...

Nord Stage 3

Sprzęt estradowy | 01.11.2017  | Adam Jendryczka
Marka:  Nord

Clavia Digital Musical Instruments AB po raz kolejny chce pokazać, że jest liderem na rynku instrumentów klawiszowych i nie zamierza spuścić z tonu, ani pod względem stosowanej technologii, ani jakości prezentowanej przez instrumenty.

Nord Stage 3 to już na pierwszy rzut oka klasa sama w sobie. Szwedzi nie mogli pozwolić sobie na stworzenie instrumentu "na sezon", a ich rozwiązania i technologia musiała wyprzedzić konkurencję, by otrzymać miano flagowca na rynku instrumentów stage piano. Charakterystyczne dla tego typu urządzeń jest to, że łączą w sobie kilka różnych produktów - stage piano jest fortepianem, syntezatorem oraz organami. Nowy Nord zawiera zatem technologię Nord Lead A1 Synth Engine z odtwarzaniem próbek, organowy moduł Nord C2D, rozbudowaną sekcję samplingową Piano i baterię efektów mogących w bardzo ciekawy sposób urozmaicić grę. Sekcji Organ, Piano i Synth możemy używać w tym samym czasie, z uwzględnieniem warstw i podziału klawiatury. Ponadto każde z tych brzmień może funkcjonować jednocześnie w dwóch oddzielnych slotach (dwubrzmieniowy multitimbral).

W modelu 88 wszystko to zostało okraszone nową klawiaturą fortepianową Fatar, która daje bardzo dużą wygodę i wiele możliwości podczas gry. Wersja Compact ma 73-klawiszowy manuał typu waterfall, a HP76 wyposażona jest w manuał 76-klawiszowy. Ponadto tylko w modelu Compact zamontowane zostały fizyczne drawbary (registry) do sterowania głosami organów, a w pozostałych dwóch są to przyciski i linijki diodowe. Jednak zastosowana technologia jest we wszystkich trzech dokładnie taka sama.

Nowości

W porównaniu z poprzednikiem, do Stage 3 wprowadzono szereg nowości. Od razu widać odświeżony odcień charakterystycznego czerwonego koloru, nieco inne drewniane boki oraz wyświetlacze OLED dla sekcji Program i Synth. Nowe ekrany, choć nie tak duże jak u konkurencji, zyskały pod względem czytelności i kolorystyki, a ciemne tło i błękitne (lodowe) znaki bardzo ładnie kontrastują z całym instrumentem.

Funkcja Seamless Transitions umożliwia płynne przechodzenie pomiędzy kolejnymi programami, co eliminuje problem zerwania brzmienia poprzedniej barwy po przełączeniu na nową. Działa ona jednak wyłącznie w sekcji Program (przyciski od 1 do 5), nie obejmując sytuacji, gdy ręcznie przełączamy presety dla wybranej sekcji.

Podział klawiatury oferuje obecnie opcję Crossfade (strefy płynnie zachodzą na siebie). Konstruktorzy zadbali także o tych użytkowników, którzy borykali się z obsługą swoich brzmień pod dane piosenki w różnych zespołach. Dla nich został stworzony tryb Song List, pozwalający na dostosowanie grupy Program do utworu znajdującego się na liście (5 programów dla jednej piosenki). Udoskonaleń doczekała się również sekcja efektów, w której znajdziemy sekcje Effect 1 i 2, Delay, Amp Sim/EQ, Compressor i Reverb, a zmiany dźwięku za pomocą charakterystycznego przenikania parametrów (morphable parameters) zostały jeszcze bardziej rozszerzone.

Organy i Piano

Panel przedni Stage 3 został podzielony na sekcje: organową, piano, programów, syntezatora, wyjściową (Extern) oraz efektów. Nie mogło też zabraknąć charakterystycznego pitchbendera, kółka modulacji oraz potencjometru odpowiadającego za poziom sygnału na wyjściach instrumentu.

Oparta na doskonale znanym module C2D emulacja organów uwzględnia klasyczne Hammondy B3 i organy tranzystorowe, a także dwa nowe brzmienia Principal Pipe Organs. Możemy korzystać z dwóch brzmień organowych jednocześnie, kierując każde z nich na moduł symulacji wirującego głośnika. W tym wypadku jest on oparty na najbardziej znanym modelu Leslie 122. Efektu tego możemy użyć również dla brzmień Piano i Synth (tylko dla jednego w danej chwili), a regulacja na panelu obejmuje przyciski zatrzymania oraz zwiększania i zmniejszania obrotów rotora (instrument współpracuje też z opcjonalnym manipulatorem typu half-moon).

Gra na klawiaturze Hammer Action 88 jest wyjątkowo 'miękka' i jeszcze bardziej przypomina sposób gry na dobrym mechanizmie fortepianu

Każda z trzech sekcji brzmieniowych ma własny enkoder z bezpośrednią regulacją jej głośności w wybranej strefie klawiatury, przycisk aktywujący i zmieniający przypisanie do wcześniej zdefiniowanych stref oraz przyciski zmiany oktaw.

W sekcji organów znajdziemy przycisk sekwencyjnej zmiany rodzaju brzmienia, efekt Vibrato/Chorus z sześcioma trybami pracy i podsekcję obsługującą obwiednię, z uwzględnieniem charakterystycznych efektów pojawiających się przy wyzwalaniu dźwięków. Każdy rodzaj brzmienia organów został bardzo dokładnie odtworzony i dopracowany wraz z ich klasycznymi ustawieniami i działającymi na nie efektami.

Dolną część sekcji organowej wypełnia 9 registrów (drawbarów), z których każdy sterowany jest dwoma przyciskami, a ich ustawienie prezentowane jest 8-diodowymi ścieżkami LED. Fizyczne suwaki registrów występują tylko w modelu Compact. Znajdujący się w tej samej sekcji przycisk Preset pozwala na szybkie przełączenie pomiędzy dwoma przypisanymi do niego presetami brzmień.

W sekcji Piano wyboru brzmienia dokonujemy enkoderem i przypisanym do niego wskaźnikiem diodowym. W ten sposób możemy się przełączać między barwami fortepianu, pianina, pianina elektrycznego, pianina cyfrowego, klawinetu/klawesynu oraz barwy podwójnej (Layer). Nowością jest dostępność 2 GB pamięci na próbki Piano (dwa razy więcej niż w poprzednim modelu). Zwiększenie pamięci wiąże się m.in. z poprawieniem efektów String Res, Soft Release i Pedal Noise, które wzmacniają wrażenie gry na akustycznym pierwowzorze. Z kolei efekt Piano/Clav EQ daje możliwość szybkiej zmiany charakteru brzmieniowego - Bright, Mid lub Soft dla Piano oraz Brill, Treb lub Soft dla brzmień Clav. Oddzielnym przyciskiem aktywujemy subtelne odstrojenie jednej z warstw brzmieniowych.

To, co od razu daje się usłyszeć, to niesamowity realizm brzmień organowych i piano. Pod tym względem Nord zasłużenie cieszy się pozycją rynkowego lidera, a Stage 3 ją tylko ugruntowuje. Możliwości regulacji pozwalają nie tylko precyzyjnie dopracować barwę wzorcowych dla tych sekcji instrumentów, ale też pójść dalej, wykraczając poza granice wytyczone przez oryginały.

Program

Zajmująca centralne miejsce sekcja Program oferuje sterowanie głównymi funkcjami instrumentu, zarówno w trybie ustawień menu, jak i zarządzania programami, listami presetów i opcjami klawiatury. Rozszerzenie funkcjonalności trybu Morph Assign o przyciski Wheel, A Touch i Ctrlped pozwala kontrolować kilka parametrów naraz, zarówno odnoszących się do poszczególnych sekcji brzmieniowych, jak i efektów. Przyciskiem Clock aktywujemy synchronizację arpeggiatora, LFO w syntezatorze, powtórek efektu delay i zorientowanego rytmicznie modułu Effects 1. Synchronizacja obejmuje tempo nabite przyciskiem Clock lub zegar MTC przychodzący poprzez MIDI.

Za trzema diodami i przyciskiem Split Select kryje się dość rozbudowana funkcja podziału klawiatury. Możemy ją podzielić na cztery strefy wyznaczane punktami L (dolny), M (środkowy) i H (górny), a także ustawić sposób przechodzenia pomiędzy przypisanymi do stref brzmieniami, np. z uwzględnieniem płynnych przejść. Ustawień w tym zakresie dokonujemy z wykorzystaniem funkcji Keyboard Zones Editor, używając wyświetlacza, enkodera i dwóch przycisków poniżej niego.

Korzystając z wyświetlacza obsługujemy też sekcję Song, która służy do grupowania programów brzmień pod postacią 8 banków po 50 utworów. Z kolei utwór jako jednostka organizacyjna udostępnia 5 presetów, które w trybie płynnego przechodzenia dostępne są pod przyciskami Program 1-5. Wszystko to co widzimy w danym momencie na panelu Program może mieć wersję A i B, przełączaną przyciskami w sekcji Panel. To tak, jakbyśmy mieli dostęp do dwóch paneli kompletnej konfiguracji instrumentu, choć nie jednocześnie. Z kolei przycisk Monitor/Copy Panel/Paste umożliwia podgląd obu paneli i ich konfigurację, łącznie z przenoszeniem ustawień z jednego panelu na drugi.

Wszystkie przyciski w sekcji Program mają podwójną funkcjonalność zmienianą przyciskiem Shift/Exit. Np. dostępny w ten sposób Mono Out monofonizuje sygnał wyjściowy, a Dual KB aktywuje sterowanie panelem B za pomocą zewnętrznej klawiatury. Przyciski presetów dają wtedy dostęp do głównych funkcji edycyjnych w menu, a przyciski Page pozwalają automatycznie dostosować poziom głośności całego programu oraz porządkować i sortować listy z zapisanymi danymi.

Główne menu instrumentu składa się z podsekcji System, Sound, MIDI oraz Extern. Pierwsza to zbiór ustawień dotyczących zarządzania pamięcią, transpozycją, ustawieniami funkcji Seamless Transitions, konfigurowaniem wyjść oraz sterowaniem za pomocą zewnętrznych kontrolerów nożnych. Menu Sound pozwala na zarządzanie niuansami brzmienia, np. odgłosami mechanizmu fortepianu, ustawieniami kół tonowych, obrotowego głośnika organów, efektów syntezatorów itd. Funkcjonalność menu MIDI jest oczywista, natomiast Extern odnosi się do sterowania instrumentem z zewnątrz za pomocą MIDI, także z uwzględnieniem przełączania paneli A i B.

Syntezator

Sekcja syntezy bazuje na silniku Nord Lead A1 z możliwością odtwarzania próbek i obsługą za pośrednictwem nowego w tej wersji Nord Stage wyświetlacza OLED. Dostępne są zarówno ustawienia pojedynczego oscylatora, np. tryby Pitch i Shape, jak i ustawienia podwójne, w tym tryby Detune, Sync, Waveform, Bell, Noise Mix, FM i Ring Mod. Dla pogrubienia dźwięku możemy skorzystać z trzech trybów Unison, bez zmniejszania dostępnej polifonii.

Silnik A1 i konfiguracja oscylatora pozwalają na szybkie i elastyczne programowanie dźwięku. Synteza może pracować w trybie subtraktywnym, tablicowania próbek, formantowym, samplingu jak i FM, w oparciu o dwa elementy, które można nazwać superoscylatorami. Dają się one modulować za pośrednictwem LFO z pięcioma typami przebiegów, wykorzystaniem trzyelementowej obwiedni modulacji oraz opcją jej kontroli za pośrednictwem szybkości nacisku na klawisze. Opcja Sample pozwala na używanie próbek z biblioteki Nord Sample Library w charakterze "paliwa" dla oscylatorów. Do instrumentu można załadować 480 MB tego typu próbek, które możemy dowolnie przekształcać, a następnie zapisywać w presetach użytkownika.

Sekcja Filter uwzględnia sześć trybów filtracji z regulacją rezonansu, częstotliwości, głębokości modulacji przez LFO oraz proporcji wpływu velocity oraz obwiedni na modulację. Obwiednia filtracji, podobnie jak inne, jest trzyelementowa, a współdziałająca z nią krzywa velocity uwzględnia trzy tryby pracy, co wraz z regulacją Vel/Mod Env pozwala dopasować modulację filtru do sposobu i dynamiki gry. Nie mogło też zabraknąć trzech trybów apetycznego brzmieniowo nasycenia filtracji (Drive) i podążania częstotliwości odcięcia filtru za wysokością granych dźwięków (Kb Track).

Arpeggiator działający w trybach Up/Down, Down/Up oraz Random obejmuje swym zakresem maksymalnie 4 oktawy i, podobnie jak LFO, może być synchronizowany do głównego tempa Mst Clk lub do wartości ustawionej regulatorem Rate.

W zasadzie w syntezatorze nie ma nic takiego, czego nie miałyby inne tego typu instrumenty, ale sposób, w jaki zaprojektowano panel użytkownika, dostęp do newralgicznych regulatorów oraz sama jakość próbek i syntezy sprawiają, że sekcja Synth w Nord Stage 3 nie jest tylko dodatkiem, ale może być bardzo cennym elementem struktury brzmieniowej - zarówno działającym samodzielnie, jak i w trybie warstwowym lub z uwzględnieniem podziału klawiatury.

Efekty

Sekcja efektów udostępnia niezależne moduły Rotary Speaker, Delay, Amp Sim oraz dwa efekty modulacyjne (Effect 1 i 2). Każdy z nich ma przycisk aktywacji i przypisania do jednej z trzech sekcji Stage 3: Organ, Piano lub Synth. Z kolei efekty Compressor i Reverb działają globalnie, dla sygnału na wyjściu instrumentu.

Grupa Effect 1 ma sześć typów efektów, które mogą być zsynchronizowane z Master Clock: Auto Pan, Tremolo, Ring Modulation, Wah-Wah i dwa typy filtracji obwiedniowej (Auto-Wah). Sekcja Effect 2 obejmuje efekty modulacyjne bazujące na opóźnieniu/przesunięciu fazowym: Phaser, Flanger, Vibe i Chorus. Ciekawie prezentuje się delay z regulacją liczby powtórek, trybem ping-pong oraz nadającym mu charakteru filtrem z opcją modelowania analogowego.

Amp Sim/EQ to doskonale brzmiące połączenie trzypasmowego korektora z przestrajanym środkiem z filtrem rezonansowym (LP24, HP24), emulacją zestawów gitarowych (Small, JC, Twin) i efektem nasycenia (Drive). W przypadku kompresora możemy regulować głębokość jego pracy i aktywować tryb Fast. Cyfrowy pogłos oferuje sześć opcji reverb (po dwie Room, Stage i Hall) oraz możliwość rozjaśnienia efektu funkcją Bright.

Podobnie jak inne sekcje tego instrumentu, blok efektów to ciekawe połączenie swoistego konserwatyzmu z dużymi możliwościami edycji, przejrzystością obsługi oraz najwyższą jakością. Emulacja wzmacniaczy i dodatkowy filtr sprawdzą się głównie w przypadku brzmień organowych, ale na ich zastosowaniu może też zyskać syntezator. Z kolei pogłos i delay mogą ożywić brzmienia piano, choć w bardziej ekstremalnych formach można je też wykorzystać w każdej innej sytuacji.

Złącza

Tylny panel nowego Norda przedstawia się bardzo okazale. Wejście Monitor pozwala na podłączenie zewnętrznego źródła sygnału audio, którego poziom jest autonomiczny i nie podlega regulacji Master Level. Można go podać zarówno na słuchawki, jak i do wyjść głównych 1 i 2. Te ostatnie, podobnie jak wyjścia 3 i 4, przypisywane do wybranych bloków instrumentu, mogą pracować w trybie mono lub stereo. Złącze USB działa nie tylko jako interfejs MIDI, ale także umożliwia aktualizację systemu operacyjnego i połączenie z aplikacjami do zarządzania instrumentem: Nord Sound Manager i Nord Sample Editor.

Jak przystało na profesjonalne stage piano znajdziemy tu cztery złącza dla nożnych kontrolerów. Sustain umożliwia podłączenie zarówno pojedynczego pedału sustain, jak i specjalnego fortepianowego Nord Triple Pedal. Funkcja pedału Control definiowana jest w menu instrumentu i obejmuje całą gamę możliwości. Organ Swell to typowe złącze dla pedału ekspresji wykorzystywanego podczas gry brzmieniami organowymi. Jego model i sposób działania możemy ustawić w menu instrumentu. Program Up/Dn działa na zasadzie nożnego przełącznika z dwoma przyciskami odpowiadającymi za zmianę programów w ustawieniu Song Mode. To bardzo ciekawe i wygodne rozwiązanie podczas gry na żywo, gdy na klawiaturze potrzebujemy obu rąk, a listę brzmień ustawioną mamy pod konkretne utwory czy ich poszczególne części.

Niezmiernie przydatne w praktyce są listy odtwarzania Song Mode oraz możliwość przełączania presetów za pomocą przełącznika nożnego 

Zakres zastosowań

- w pełni profesjonalny instrument typu stage piano o wszystkich cechach pozwalających na jego zastosowanie w najbardziej wymagających sytuacjach scenicznych
- pełna paleta najwyższej klasy brzmień piano, organowych i syntetycznych, z możliwością ich niezależnego i łącznego użycia
- główny instrument w pracowni kompozytora i aranżera
- najwyższej klasy ekwiwalent fortepianu oraz organów w studiu nagrań, pozwalający też na tworzenie świetnych brzmień syntetycznych i kombinowanych

 

Nasze spostrzeżenia

+ 3 różne modele Stage 3 w zależności od potrzeb użytkownika
+ ciekawa klawiatura HA88
+ zupełnie nowa sekcja Synth
+ wyświetlacz OLED
+ funkcja Seamless Transitions
+ szeroki zakres ustawień Split
+ złącze pedału nożnego Program Up/Dn

- konieczność wielokrotnego używania przycisku Shift
- Pitch Stick nadal ograniczony do ± 2 półtonów
- specyficzny sposób wyboru i sterowanie sekcji Program

 

Podsumowanie

Każdy z trzech modeli Nord Stage 3 ma inną klawiaturę, pozwalając użytkownikowi wybrać ten jej typ, który najbardziej mu odpowiada. Do testów otrzymaliśmy wersję 88 z fortepianowym manuałem Fatar. Porównując go z poprzednim modelem klawiatury HA mogę stwierdzić, że o wiele bardziej pasuje on do technologii brzmieniowej, którą zapewnia Nord. Sam mechanizm jest lepiej osadzony - nie odskakuje i nie hałasuje podczas grania, jak to bywało w starszych modelach. Gra przez to jest o wiele bardziej "miękka" i jeszcze bardziej przypomina sposób gry na dobrym mechanizmie fortepianu.

System ma jeszcze niewielkie niedociągnięcia, ale miejmy nadzieję, że poprawki nadejdą wraz z nowym OS (na dzień testu wersja 1.04). W każdym razie nowy instrument szwedzkiego producenta to dowód na to, że nie straszna mu konkurencja, a droga, którą wybrał, by za sprawą technologii nadać kształt wyobrażeniom na temat instrumentów klawiszowych, jest słuszna, choć dość kosztowna. Clavia zwyczajowo wychodzi naprzeciw wszystkim użytkownikom, w zależności od ich potrzeb i możliwości. Stąd trzy modele Stage 3 - mechanicznie różne, lecz technologicznie zasadniczo takie same. Wyposażenie Norda w nowy wyświetlacz to bardzo dobrze przemyślana zmiana. Nowa sekcja Synth oparta na silniku A1 i czytelnym, dedykowanym ekranie oraz możliwości odtwarzania próbek są strzałem w dziesiątkę, jeśli chodzi o pojedynczy instrument na scenie, pozwalając na grę w każdych warunkach. Do tego 2 GB pamięci dla sekcji Piano wskazuje na to, że szykują się nowe świetne brzmienia instrumentów klasycznych. Na szczególną uwagę zasługuje funkcja Seamless Transitions, pozwalająca na przełączanie programów bez przerywania poprzedniego dźwięku, choć wypada żałować, że nie obejmuje ona wszystkich zmian presetów w każdej konfiguracji. Niezmiernie przydatne w praktyce są listy odtwarzania Song Mode oraz możliwość przełączania presetów za pomocą przełącznika nożnego. Wszystko to, a także sposób i jakość wykonania, pozwala mieć pewność, że Nord Stage 3 będzie niezastąpiony na muzycznych scenach.

 

Informacje

Programy: 400 Programów (8 banków po 10 stron); Song Mode (8 banków z 50 utworami, 5 programów na stronie).
Funkcje: 5 przycisków Live, 2 indywidualne Slot Setups, 3 źródła Morph (Modulation Wheel, Control Pedal, Aftertouch), funkcja Global Mono, transpozycja ± 6 półtonów, Master Clock, MIDI przez USB, 4 strefy (Split Point z opcją crossfade).
Organy: dwubrzmieniowe; emulacja B3, Vox Continental, Farfisa, Pipe Organ; 9 suwakowych registrów (2 presety); efekty Percussion Vibrato/Chorus.
Piano: dwubrzmieniowe; 2 GB pamięci, 120 głosów polifonii, 4 krzywe Velocity; efekty String Resonance, Soft Piano Release, Pedal Noise.
Synth: dwubrzmieniowy; silnik Nord Lead A1 Synth, wyświetlacz OLED, 480 MB pamięci, 34 głosy polifonii; filtr Classic Transistor Ladder Filter, obwiednie ADS, LFO, arpeggiator.
Klawiatura: 88 klawiszy (Hammer Action, zakres A-C); 76 klawiszy (Hammer Action Portable, zakres E-G); 73 klawisze (Semi Weighted Waterfall, zakres E-E).
Złącza: 4 wyjścia liniowe TS 6,3 mm, wyjście słuchawkowe TRS 6,3 mm, wejście monitorowe TRS 3,5 mm, Sustain, Rotor, Organ Swell, Control, Program Change, wejście/wyjście MIDI DIN-5, USB B, gniazdo sieciowe.
Zasilanie: sieciowe.
Wymiary (HP88): 1.287x118x334 mm.
Waga (HP88): 19 kg.